Manastir Ostrog, uklesan u liticu Ostroške grede iznad Nikšića, jedno je od najposećenijih pravoslavnih hodočasničkih mesta u Evropi. Ono što danas hiljade hodočasnika vidi, međutim, izgleda drugačije nego što je izgledalo pre jednog veka.
Manastir star gotovo četiri veka
Kompleks, sastavljen od Gornjeg i Donjeg manastira, podignut je na visini od 900 metara iznad zemlje. Izgradnja je počela 1662. godine, pod rukovodstvom mitropolita Vasilija, koji je kasnije proglašen za sveca.
Požar koji je izmenio izgled manastira
Pre više od jednog veka, razoran požar uništio je veći deo kompleksa. Manastir je svoj današnji izgled dobio tek između 1923. i 1926. godine, nakon obnove koja je usledila posle te tragedije.
Arhivske fotografije pokazuju da se manastir pre požara arhitektonski razlikovao od onoga što danas vidimo — iako požar jeste izmenio spoljašnji izgled zdanja, kako se ističe u tradiciji manastira, nije slomio duh i snagu vere onih koji su mu se obraćali.
Gornji manastir i freske majstora Radula
Gornji manastir sadrži najimpresivniji deo kompleksa — Crkvu Časnog krsta, sa freskama iz 17. veka koje je oslikao majstor Radul, priznatim od strane UNESKO-a kao deo kulturnog nasleđa.
U zidu crkve i danas se nalazi neeksplodirana granata iz Drugog svetskog rata — nemi svedok burne istorije koju je manastir preživeo.
Donji manastir i mošti Svetog Vasilija
Donji manastir sadrži Crkvu Blagovesti Presvete Bogorodice, u kojoj se u kivotu čuvaju mošti Svetog Vasilija Ostroškog. Svakodnevno, na stotine hodočasnika dolazi upravo tu, sa molitvama i molbama.
Kompleks uključuje i Crkvu Svetog Stanka, izgrađenu 2004. godine, u kojoj se čuvaju sačuvane ruke mučenika-pastira.
Čudo koje je učvrstilo veru u sveca
Prema manastirskom predanju, sedam godina nakon smrti mitropolita Vasilija, monasi su iznad njegovog groba videli „zvezdanu kišu“. Kada su otvorili grob, njegovo telo bilo je potpuno očuvano, praćeno mirisom bosiljka — što se u tradiciji smatra čudesnim znakom.
Najveće pravoslavno svetilište u Evropi
Ostrog danas privlači preko 300.000 hodočasnika godišnje, samo tokom letnjih meseci, čime se smatra najvećim pravoslavnim svetilištem na evropskom tlu.
Mnogi posetioci govore o iscelenjima, uslišenim molitvama i duhovnim preobražajima koje su doživeli tokom hodočašća — priče koje se generacijama prenose među vernicima.
Mesto koje spaja hodočasnike svih generacija
Ono što Ostrog čini posebnim nije samo njegova dramatična lokacija, uklesana direktno u stensku liticu, već i to koliko dosledno privlači vernike iz generacije u generaciju, bez obzira na promene koje je kompleks doživeo tokom vekova.
Za mnoge porodice, hodočašće u Ostrog postalo je tradicija koja se prenosi sa roditelja na decu — putovanje koje se ponavlja iz godine u godinu, često povodom značajnih životnih trenutaka ili teškoća kroz koje prolaze.
Sto godina posle obnove
Sto godina nakon što je manastir dobio svoj sadašnji izgled, Ostrog ostaje mesto gde se istorija, arhitektura i vera prepliću na način koji retko koje drugo svetilište može da ponudi.
Priča o požaru koji je promenio njegov izgled, ali ne i njegovu duhovnu snagu, ostaje jedan od najupečatljivijih delova njegove duge, burne istorije.
